![]() | Kelas : | 4 |
|---|---|---|
| Pengarang : | Bambang GN, Moelyatno, Suparman Sutrisno, Amir Kus | |
| Penerbit : | Pusat Kurikulum dan Perbukuan Kementerian Pendidikan Nasional | |
| Tahun : | 2010 |
Materi Ips 4
KATA SAMBUTAN …………………………………………………………………………………………. iii
PENDAHULUAN ……………………………………………………………………………………………… vii
P ELA jA r AN 1 BELAj Ar MEMBA cA PETA …………………………………………………… 1
A. Pengertian Peta …………………………………………………………………………. 3
B. Kelengkapan Peta ………………………………………………………………………. 5
C. Skala pada Peta …………………………………………………………………………. 7
Kegiatan ………………………………………………………………………………………. 8
Rangkuman ………………………………………………………………………………………. 10
Aku Bisa ………………………………………………………………………………………. 11
PELAj ArAN 2 LiNgKUNg AN KiTA DAN SoSiAL BUDA yA ……………………………. 13
A. Alam Kita …………………………………………………………………………………… 15
B. Peristiwa Alam dan Ragam Budaya ……………………………………………… 21
Kegiatan ………………………………………………………………………………………. 23
Rangkuman ………………………………………………………………………………………. 24
Aku Bisa ………………………………………………………………………………………. 25
PELAj ArAN 3 SUMBEr D AyA ALAM DAN KEgiATAN EK oNoMi ………………… 27
A. Jenis Sumber Daya Alam …………………………………………………………….. 29
B. Sumber Daya Alam dan Persebarannya ……………………………………….. 33
C. Manfaat Sumber Daya Alam dalam Bidang Ekonomi ……………………. 36
Kegiatan ………………………………………………………………………………………. 41
Rangkuman ……………………………………………………………………………………….. 41
Aku Bisa ……………………………………………………………………………………….. 42
PELAj ArAN 4 rA gAM SUKU BANgSA DAN BUDA yA ……………………………….. 45
A. Bhinneka Tunggal Ika …………………………………………………………………. 47
B. Ragam Suku Bangsa dan Budaya ……………………………………………….. 49
C. Melestarikan Budaya ………………………………………………………………….. 55
Kegiatan ……………………………………………………………………………………….. 56
Rangkuman ……………………………………………………………………………………….. 57
Aku Bisa ……………………………………………………………………………………….. 58
PELAj ArAN 5 MENgHArg Ai DAN MELESTAriKAN P ENiN gg ALAN SEj ArAH …. 61
A. Peninggalan Sejarah …………………………………………………………………… 63
B. Menghargai Peninggalan Sejarah ………………………………………………… 67
Kegiatan ……………………………………………………………………………………….. 68
Rangkuman ……………………………………………………………………………………….. 69
Aku Bisa ……………………………………………………………………………………….. 70
Tugas Proyek ……………………………………………………………………………………… 72
PELAjArA N 6 MENELADANi KEPAHLA wANAN DAN P ATrioTiSME ToK oH …. 73
A. Meneladani Tokoh ………………………………………………………………………. 75
B. Sikap Kepahlawanan ………………………………………………………………….. 77
C. Jasa Pahlawan ……………………………………………………………………………. 80
Kegiatan ……………………………………………………………………………………….. 82
Rangkuman ……………………………………………………………………………………….. 82
Aku Bisa ……………………………………………………………………………………….. 83
PELAj ArAN 7 PErEK oNoMiAN MASyArAKAT …………………………………………. 85
A. Pasar, Uang, dan Bank ………………………………………………………………… 87
B. Ekonomi Masyarakat …………………………………………………………………… 91
Kegiatan ……………………………………………………………………………………….. 94
Rangkuman ……………………………………………………………………………………….. 94
Aku Bisa ……………………………………………………………………………………….. 95
PELAj ArAN 8 MENgENAL KoPErASi ……………………………………………………….. 97
A. Pentingnya Koperasi …………………………………………………………………… 99
B. Organisasi Koperasi ……………………………………………………………………. 1 0 1
C. Modal dan Usaha Koperasi …………………………………………………………..103
Kegiatan ………………………………………………………………………………………..104
Rangkuman ……………………………………………………………………………………….. 105
Aku Bisa ……………………………………………………………………………………….. 106
PELAj ArAN 9 MENgENAL PErKEMBANg AN TEKNoLogi …………………………. 109
A. Teknologi Produksi ……………………………………………………………………… 111
B. Teknologi Komunikasi …………………………………………………………………. 1 1 3
C. Teknologi Transportasi dan Pengalaman Penggunaan …………………… 1 1 8
Kegiatan ………………………………………………………………………………………..121
Rangkuman ………………………………………………………………………………………..122
Aku Bisa ………………………………………………………………………………………..123
PELAj ArAN 10 MASALAH SoSiAL ……………………………………………………………. 125
A. Keadaan Masyarakat …………………………………………………………………. 127
B. Masalah Sosial …………………………………………………………………………… 128
Kegiatan ……………………………………………………………………………………….. 1 3 1
Rangkuman ………………………………………………………………………………………. 1 3 1
Aku Bisa ………………………………………………………………………………………..132
T ugas Proyek ………………………………………………………………………………………134
Ev ALUASi AKHir ………………………………………………………………………………………….. 135
gL oSAriUM …………………………………………………………………………………………………. 137
TENTANg PENULiS ………………………………………………………………………………………… 140
D AfTAr PUSTAKA …………………………………………………………………………………………. 142

